De dozen staan nog niet in de gang, maar de verhuizing is begonnen. Niet met tape en noppenfolie, maar met gedachten. Gedachten die al zes jaar sluipen, steeds dichterbij komen, en nu ineens heel tastbaar zijn. De Parkinson en de dementie, twee ongenode gasten, hebben me geleerd anders naar tijd te kijken. De tijd van ‘ooit’ is voorbij, en de tijd van ‘nu’ is aangebroken.

Geen einde, maar overgang

Het is een moeilijk besluit, de stap naar het verzorgingshuis. Je probeert het uit te stellen. Eerst met de logische redenering dat het nog niet nodig is, dan met de stille hoop dat de situatie niet verslechtert. Maar de werkelijkheid haalt je in. De vermoeidheid die als een deken over je heen valt, de traagheid die elke handeling bemoeilijkt, de drukte die steeds meer energie kost. Het wordt een last voor jezelf, en voor degenen om je heen. En ik wil geen last zijn. De laatste keer dat ik ging logeren maakte me pijnlijk duidelijk dat de behoefte aan rust en stabiliteit groter is dan de behoefte aan avontuur.

En toen werd de knoop doorgehakt. De slapende wachtlijst maakt plaats voor de gewone wachtlijst. De casemanager waarschuwde ons: ‘Het kan dan heel snel gaan.’ Dat klinkt als een startschot. Als een laatste signaal dat de reis naar huis nu echt ten einde is. Maar het is geen einde, het is een overgang. Een overgang naar een plek waar ik wat rust en mijn draai hoop te vinden.

Een jaar geleden had ik veel kunnen voorspellen, maar niet dat ik een kerstmaaltijd zou nuttigen in de eetzaal van een verpleeghuis. De feestdagen waren dit jaar een soort emotionele pendeldienst. De dagen zelf was ik thuis. Dat was heerlijk; de vertrouwde geuren, de eigen bank, de mensen die me het meest dierbaar zijn. Ik zoog elk moment in me op als een kostbaar geschenk. Maar ik merkte ook dat de drukte me langzaam te veel werd. Aan het begin van de feestdagen wilde ik zo lang mogelijk thuis zijn, maar stilletjes kwam toch het verlangen naar rust in het verpleeghuis. De plek die langzaam, stapje voor stapje, mijn thuis aan het worden is.

Plek die rust geeft

Het is een vreemde gewaarwording dat je tegelijkertijd ergens weg wilt én ergens naar terugverlangt. Mijn gevoelens vliegen nog alle kanten op, als vuurwerk dat nog niet precies weet welke richting het moet kiezen. Hierdoor kwam wel het besef dat de periodes dat ik thuis ben niet te lang moeten zijn. We gaan het nu maximaal twee nachten achter elkaar proberen. Door de achteruitgang zal dit op den duur ook weer aangepast moeten worden.

Ondanks het dubbele gevoel, de tranen en de verwarring, weet ik het nu wel zeker: de keuze die we hebben gemaakt, was de juiste. Het verpleeghuis is misschien nog niet de plek waar ik dacht te eindigen, maar het is wel de plek die me de rust geeft om van de momenten thuis écht te kunnen genieten. En dat is misschien wel het mooiste kerstcadeau dat ik mezelf had kunnen geven.

* Een deel van deze tekst is ook gepubliceerd als blog op dementie.nl