Zijn foto in het patiëntendossier is al van een tijdje geleden. Dat zie je wanneer meneer Dijkhuizen binnenkomt. De hoge leeftijd staat nu duidelijker in zijn gezicht geschreven: de lijnen, zachtheid, kwetsbaarheid. Maar de pretogen zijn er nog steeds en verraden wie hij is: een man met een leven vol verhalen. Vandaag is hij 95 jaar geworden. En op zijn verjaardag zit hij bij de verpleegkundige in de spreekkamer. Hij kijkt verbaasd wanneer we hem feliciteren. Want eerlijk is eerlijk: als je zo’n leeftijd mag bereiken, dan hoort dat gewoon. Meneer glimlacht een beetje verlegen, maar ook zichtbaar een beetje trots. Het ijs is gebroken.

Meneer Dijkhuizen komt voor een nazorggesprek na de diagnose dementie. Hij is gelukkig niet alleen. Zijn vrouw zit naast hem, dochter en schoondochter zijn er ook. Bij dit soort gesprekken is het fijn als anderen kunnen meeluisteren, meedenken en meevoelen. Meneer is geen spraakzame man. Het gesprek lijkt soms langs hem heen te gaan, maar zijn lichaamstaal spreekt boekdelen. Een knikje, een frons, een zachte glimlach: ze verraden zijn mening, zijn begrip of juist zijn verwarring. Hij zegt weinig, maar hij is er. Dat voel je in alles.

Humor en eigenheid

Op zo’n hoge leeftijd kun je al heel lang samen zijn met je partner. Meneer Dijkhuizen is al 69 jaar getrouwd. Zijn vrouw zegt: ‘We kennen elkaar eigenlijk al 71 jaar.’ Twee levens die zo lang met elkaar verweven zijn dat tijd bijna geen betekenis meer heeft. Dan komt vanzelf de vraag die iedereen voelt, maar niemand meteen durft te stellen: ‘Kunnen ze, ondanks de diagnose, nog wel samen blijven wonen? Is er ergens een echtparenkamer?’ Gelukkig bestaan die nog. Ze zijn schaars, maar ze zijn er. Dat geeft lucht én een knikje en glimlach bij meneer zelf, terwijl zijn ogen gesloten blijven. Want je moet er toch niet aan denken dat je na 71 jaar samen door een diagnose uit elkaar gehaald zou worden?

Een nazorggesprek is intens en bevat veel informatie. Meneer zit rustig in zijn stoel, af en toe sluit hij zijn ogen. Heel even vraag ik me af of hij in slaap valt, of dat hij heel stilletjes meeluistert. Het antwoord is al snel duidelijk. Zodra we het over zijn medicatie hebben – EPO – gebeurt er iets. Hij komt langzaam rechtop zitten en opent zijn ogen. De twinkeling is terug, helder en ondeugend. En dan verschijnt de glimlach die alles zegt. ‘Pas maar op’, zegt hij, ‘ik ga zo nog de Tour de France fietsen.’ Iedereen lacht. Tussen alle zorgen door laat hij even zien dat er nog zoveel leven, humor en eigenheid in hem zit.

Waardevol cadeau

En tot slot: bij verjaardagen horen cadeautjes. Maar ja, wat krijg je dan op de poli Geriatrie?

Misschien niet het soort dat je verwacht, maar wel een waardevol cadeau: een casemanager dementie. Leuker kunnen we het niet maken, maar het is wél een heel goed cadeau. Een cadeau dat niet in een mooi papiertje past, maar wel een gevoel geeft dat ze er niet alleen voor staan.